Gender-ideologie het (sy/haar) Variasies
'n Pleidooi vir 'n liberale benadering, gegrond op werklikheid en vryheid.
Mense praat so dikwels van “gender-ideologie”, asof daar net een is. Gewoonlik verwys hulle na 'n geloof in 'n aangebore gender-identiteit wat meer gesaghebbend is om te bepaal of iemand 'n man of 'n vrou is as hul biologiese geslag. Dit is natuurlik 'n gender-ideologie. Dit is egter geensins die enigste een nie, en ons doen goed om die argumente daarteen sorgvuldig te oorweeg — veral van mense wat duidelik self 'n baie duidelike gender-ideologie het.
Eerstens moet ons ondersoek wat 'n gender-ideologie is. Die begrip “ideologie” beteken bloot “'n stel of stelsel idees en oortuigings”, maar dit word dikwels negatief gebruik om te impliseer dat aansprake wat daaruit spruit bevooroordeeld eerder as objektief is. In politieke en kulturele debat, en wanneer sosiale kwessies aangespreek word, is daar egter niks inherent verdag daaraan om vanuit 'n politieke, godsdienstige of filosofiese posisie te redeneer nie — solank 'n mens duidelik en konsekwent daaroor is.
Ek redeneer vanuit 'n liberale raamwerk — 'n stel idees en oortuigings oor individuele vryheid, meningsdiversiteit en demokratiese regering. 'n Samehangende stel beginsels, idees en oortuigings word eers 'n probleem wanneer mense outoritêr of eng word en oneerlike argumente, gemotiveerde redenasie en stamdenke gebruik om hul oortuigings te beskerm.
Gevarieerde Omskrywings
Die begrip “gender” is meer ingewikkeld, omdat dit verskeie omskrywings het. In Engels gebruik mense “gender” sinoniem met “sex”, óf as 'n meer “beleefde” begrip óf om dit van die daad van seks te onderskei.
In politieke en kulturele besprekings verwys “gender” egter meer dikwels na eienskappe van man- of vrouwees wat nie anatomies is nie — hoofsaaklik gedrag en voorkoms. Selfs binne hierdie omskrywing is daar groot verskeidenheid. Sommige sluit verspreidings van eienskappe in wat ontwikkelde psigologiese geslagsverskille vorm, terwyl ander dit beperk tot maatskaplik gekonstrueerde, kultuurspesifieke rolle en verwagtings. Dit word verder bemoeilik deur meningsverskille oor watter eienskappe in ons biologie as 'n dimorfiese, seksueel voortplantende spesie gewortel is en watter sosiaal gekonstrueer is.
Hierdie meningsverskille kan egter produktief wees. Diepgaande navorsing in evolusionêre sielkunde, kognitiewe sielkunde en sosiologie kan help om dit te verduidelik.
Die eenvoudigste manier om vas te vang wat die meeste mense met “gender” bedoel, is om dit te sien as wat “manlik” aan die “manlike geslag” is, en wat “vroulik” aan die “vroulike geslag” is. Van daar af kan ons erken dat mense aansienlik verskil in hoe hulle manlikheid en vroulikheid omskryf, hoe hulle glo dit met mans en vroue geassosieer geraak het, en of hulle dit as goed of problematies beskou.
Wat taalgebruik ons kan leer
Dit lyk asof ons nog altyd 'n begrip gehad het wat gender van geslag onderskei. Dit blyk uit langdurige taalgebruik: “manlik” en “vroulik” (gewoonlik goedkeurend en in lyn met geslag), “managtig” en “vrouagtig” (dikwels afkeurend en toegepas op dié wat eienskappe toon wat as meer gepas vir die ander geslag beskou word), en beskrywings soos “verwyfd” of “butch” om meer vroulike mans en meer manlike vroue te beskryf.
As die sinne “sy is 'n baie vroulike vrou” of “hy is nie 'n besonder manlike man nie” vir jou intuïtief sin maak — selfs al keur jy dit af om mense so te evalueer — het jy reeds 'n begrip van gender as iets anders as geslag.
'n Gender-ideologie kan dus eenvoudig omskryf word as “ 'n stel idees en oortuigings oor wat manlikheid en vroulikheid is, hoe dit met man- of vrouwees verband hou, en wat die etiese en sosiale implikasies daarvan is.” Op hierdie omskrywing word dit duidelik dat meer as een gender-ideologie in hedendaagse politieke en kulturele diskoers uitgedruk en betwis word. Daar is baie sulke stelle idees en oortuigings, maar hulle kan breedweg in drie hoofstrome verdeel word: gender-konserwatief, genderkrities en genderqueer. Elkeen bevat 'n kern van waarheid en kan op maniere verwoord word wat individuele vryheid respekteer.
Maar wanneer hulle tot ideologiese vaste oortuigings verhard, kan elkeen ons van die werklikheid wegvoer en vyandig raak teenoor daardie vryheid.
'n Reeks verskillende Gender Insigte
Genderkonserwatisme hou vol dat genderrolle en stereotipes van manlikheid en vroulikheid goed en natuurlik (of deur God bepaal) is, dat dit met biologiese geslag moet ooreenstem, en dat hierdie ooreenstemming wettig en/of sosiaal afgedwing moet word vir die welstand van individue en die morele goed van die samelewing. Dit sluit tipies heteroseksualiteit as morele ideaal in of gee dit sterk voorkeur.
Daar is beduidende etiese verskille binne hierdie breë posisie. Die “manosfeer”, met figure soos Andrew Tate en Myron Gaines, stel manlikheid voor as aggressief, lomp en misoginisties, met die klem op seksuele verowering. Dit bots sterk met die “tradlife”-Christelike konserwatiewe ideaal wat selibaat voor die huwelik, monogamie, manlike leierskap en vroulike onderdanigheid beklemtoon. Nietemin is albei gegrond in oortuigings oor die natuurlike oorheersing van mans en die gepaardgaande ondergeskiktheid van vroue.
Die meeste sosiale konserwatiewes verwerp hierdie uiterstes, maar glo gewoonlik dat mans en vroue fundamenteel verskil — al is hulle gelykwaardig — en geskik is vir verskillende rolle. Hulle sien mans as geneig tot beskerming en voorsiening, en vroue tot versorging en huishouding, en glo dat albei geslagte gelukkiger is in hierdie rolle en dat samelewings daarby baat.
Die kern van waarheid hier is dat sielkundige geslagsverskille wel bestaan en dat genderrolle dus in iets werklik gewortel is. Maar hierdie siening verwyder van die werklikheid wanneer dit statistiese verskille in rigiede kategorieë verander en individuele variasie ignoreer. Dit word onliberaal wanneer dit afwykings van stereotipes as moreel verkeerd beskou en dit probeer afdwing.
Genderkritiese sienings is meer kompleks. Genderkritiese feminisme spruit uit radikale feminisme en sien gender as 'n onderdrukkende sosiale konstruk wat vroue ondergeskik maak. Genderrolle moet afgeskaf word om vroue te bevry.
Die term het egter uitgebrei en sluit nou mense in wat bloot teen genderidentiteit gekant is. Nie almal is feministies nie, en sommige het konserwatiewe sienings. Dit veroorsaak verwarring.
Die kern van waarheid hier is dat onderdrukkende genderrolle en patriargale norme histories bestaan het en steeds voorkom. Maar hierdie standpunt raak problematies wanneer dit alle verskille as sosiaal gekonstrueer beskou en biologiese invloede ontken. Dit word onliberaal wanneer dit mans demoniseer of individuele keuses ontken.
Genderqueer-aktivisme stel dat geslag, gender en seksualiteit sosiaal gekonstrueer is en dat bevryding vereis dat hierdie kategorieë afgebreek word. Later het hierdie siening ontwikkel tot die idee dat subjektiewe genderidentiteit bepalend is.
Die kern van waarheid is dat baie mense nie by tradisionele rolle inpas nie en dat groter vryheid hulle help. Maar dit verwyder van die werklikheid wanneer dit biologiese geslag ontken of genderidentiteit as absoluut stel. Dit word onliberaal wanneer dit ander dwing om hierdie oortuigings te aanvaar of kritici stilmaak. Daar is dus duidelik minstens drie invloedryke gender-ideologieë. Die vraag is hoe mense wat omgee oor waarheid en vryheid dit moet hanteer.
Saamgevat…
Ons kan nie alles met sekerheid weet nie, maar sekere dinge is baie goed gevestig.
Ons is 'n seksueel voortplantende, dimorfiese spesie met twee geslagte.
Sielkundige en gedragsverskille tussen geslagte bestaan waarskynlik.
Mans en vroue oorvleuel egter grootliks en toon baie individuele variasie.
'n Minderheid mense is uitsluitlik tot dieselfde geslag aangetrokke.
Liberales kan verskil oor gender, maar word verenig deur 'n verbintenis tot individuele vryheid. Hulle kan hul eie oortuigings uitleef sonder om dit op ander af te dwing.
Die belangrikste is om waarheid na te jaag — dit wat ooreenstem met die werklikheid — en om ander toe te laat om hul oortuigings te hê en uit te leef, solank hulle nie ander benadeel of hul vryheid ontneem nie. Dit is nie 'n kompromie nie, maar 'n raamwerk waarin verskillende idees kan saam bestaan en getoets word teen die werklikheid.
Helen Pluckrose is 'n akademikus en skrywer van die Substack getiteld The Overflowings of a Liberal Brain. Hierdie artikel word met haar vergunning vertaal en herplaas, en is 'n reaksie op 'n artikel deur die akademikus Dr Natasha Burge, ook vertaal op hierdie blaaie.
Nog artikels deur Helen Pluckrose:
SOSIALE MEDIA
Volg OntLaer Facebook en LinkedIn vir ons jongste artikels, potgooi-gesprekke en redaksiebriewe asook bydraes en insigte van skrywers regoor ons netwerk.
INTEKEN OPSIES:
Wil jy stukke soos die direk in jou inboks ontvang – weekliks of daagliks – en terselfdertyd ons werk ondersteun? Kies hieronder jou voorkeur.