Waarom geld Ander Reëls vir Israel?
Die internasionale debat oor Israel en die probleem van dubbele standaarde.
Daar bestaan vandag min lande in die wêreld wat onder dieselfde morele, diplomatieke en media-vergrootglas leef as Israel. Elke militêre reaksie, politieke besluit en veiligheidsoperasie word wêreldwyd ontleed op 'n manier wat eenvoudig nie soortgelyk op ander state toegepas word nie.
Dit beteken nie Israel behoort bo kritiek verhewe te wees nie. Geen land behoort dit te wees nie. Maar dit bly moeilik om die gevolgtrekking te vermy dat Israel dikwels aan standaarde gemeet word wat die wêreld eenvoudig nie van ander lande verwag nie.
Die vraag is dus: waarom?
Waarom word Israel konstant gevra om dinge te doen wat feitlik geen ander land in soortgelyke omstandighede sou doen nie? Waarom word Israel se reg op selfverdediging dikwels onmiddellik bevraagteken, terwyl ander state se veiligheidsoptrede as vanselfsprekend aanvaar word?
Israel se Staatskarakter is Anders
Een rede is dat Israel lankal meer as net 'n gewone staat geword het. Vir baie mense verteenwoordig Israel 'n simbool van groter ideologiese kwessies soos kolonialisme, nasionalisme, Westerse mag en geskiedenis. Debat oor Israel gaan dus dikwels nie net oor Israel nie, maar oor mense se eie wêreldbeskouings.
Dit verklaar ook waarom die idee van Israel as 'n “koloniale projek” so kragtig geword het, veral in Suid-Afrika. Geskiedkundig pas die kolonialisme-etiket nie altyd netjies by die werklikheid van die Joodse volk se oorsprong in die land Israel of by die feit dat baie Israeli’s uit die Midde-Ooste en Noord-Afrika afkomstig is nie. Tog resoneer die narratief sterk omdat Suid-Afrika se eie geskiedenis mense leer om konflikte deur die lens van kolonialisme en apartheid te interpreteer.
Dit wys hoe belangrik dit is om argumente nie bloot af te maak nie, maar te verstaan waarom mense hierdie argumente oortuigend vind.
Kyk byvoorbeeld na die taal wat gereeld gebruik word: “apartheid”, “volksmoord”, “etniese suiwering” en “kolonialisme”. Dit is van die mees swaargelaaide morele terme moontlik. Tog word dieselfde morele energie selde op dieselfde vlak teen ander konflikte gemobiliseer.
Maar wanneer ons vergelykings maak, behoort Israel nie met mislukte state of diktature vergelyk te word nie. Indien Israel 'n moderne demokrasie is wat deel vorm van die Westerse wêreld, behoort dit gemeet te word aan ander ontwikkelde lande wat ook veiligheidsbedreigings en terrorisme bestuur.
Na 9/11 het die Verenigde State Afghanistan binnegeval en streng veiligheidswetgewing ingestel. Frankryk het ná Islamitiese terreuraanvalle noodtoestande ingestel en veiligheidsmagte op straat ontplooi. Brittanje beskik oor een van die mees uitgebreide toesigstelsels in Europa. Suid-Korea leef onder 'n konstante militêre bedreiging vanuit die Noorde en handhaaf streng veiligheidsmaatreëls. Selfs lande soos Swede en Duitsland het die afgelope paar jaar hul immigrasie- en veiligheidsbeleid verskerp ná terreuraanvalle en toenemende veiligheidskwessies.
Tog word Israel dikwels behandel asof dit die enigste land op aarde is wat nie die gewone logika van nasionale veiligheid mag toepas nie.
Ander Standaarde vir die Weste
Hierdie dubbele standaard wys veral sterk in oorlogvoering. Ná terreuraanvalle op burgerlikes word Israel gereeld gevra om “proporsioneel” te reageer, dikwels sonder dat iemand duidelik verduidelik wat dit prakties beteken.
Maar hoe sou enige Westerse demokrasie reageer indien duisende vuurpyle op hul stede afgevuur word? Hoe sou Frankryk, Brittanje of die Verenigde State reageer indien gewapende groepe hul grens oorsteek, burgers vermoor en honderde mense ontvoer? Dit beteken nie elke Israeliese besluit is noodwendig reg nie. Geen demokrasie is foutloos nie. Israel maak, soos ander lande, soms foute en voer beleid wat selfs baie ondersteuners kritiseer. Maar die vraag bly waarom Israel so dikwels aan standaarde gemeet word wat nie konsekwent op ander ontwikkelde demokrasieë toegepas word nie.
Die media speel natuurlik ook 'n groot rol. Konflik rondom Israel genereer enorme internasionale aandag. Beelde uit Gasa of Jerusalem versprei binne minute wêreldwyd. Sosiale media bevoordeel emosionele inhoud bo historiese konteks, wat veroorsaak dat komplekse konflikte dikwels gereduseer word tot eenvoudige stories van onderdrukker en slagoffer.
Dan is daar nog 'n moeilike waarheid, en dit is dat antisemitisme nie uit die wêreld verdwyn het nie. Dit beteken nie alle kritiek teen Israel is antisemities nie. Maar dit beteken wel dat ou vooroordele teen Jode soms modern herverpak word as uitsluitlik politieke kritiek teen Israel. Geskiedkundig is Jode dikwels behandel as 'n unieke bron van wêreldprobleme. Soms sien ons hoe Israel vandag op soortgelyke wyse behandel word, asof hierdie een klein land konstant uitgesonder moet word vir buitengewone morele veroordeling.
Maar indien Israel se ondersteuners die internasionale debat ernstig wil wen, moet hulle ook die ander kant beter verstaan. Dit is nie genoeg om bloot slagspreuke terug te gooi nie. Om 'n argument te verslaan, moet jy verstaan waarom dit mense oortuig.
Die wêreld se obsessie met Israel word nie net deur feite gedryf nie, maar ook deur emosies, geskiedenis, identiteitspolitiek en ideologiese projeksies. En juis daarom moet Israel se ondersteuners met beter konteks, beter geskiedenis en beter argumente reageer — nie eenvoudiger argumente nie.
Want konsekwentheid is die kern van geloofwaardige moraliteit. Indien internasionale reg en menseregte werklik universeel is, behoort dit universeel toegepas te word — ook wanneer dit by Israel kom.
Nog artikels deur Barend Wesseloo:
Volg OntLaer Facebook en LinkedIn vir ons jongste artikels, potgooi-gesprekke en redaksiebriewe asook bydraes en insigte van skrywers regoor ons netwerk.
INTEKEN OPSIES:
Wil jy stukke soos die direk in jou inboks ontvang – weekliks of daagliks – en terselfdertyd ons werk ondersteun? Kies hieronder jou voorkeur.
 | A guest post by
|