Wanneer Suid-Afrika se plaasmoorde internasionale aandag trek, haas ons linksgesinde media en politieke kommentators hulle om die kommer met 'n bekende reaksie af te maak: daar is geen wit volksmoord nie.
Hulle is reg dat daar geen geloofwaardige bewyse van 'n voortslepende volksmoord teen wit Suid-Afrikaners bestaan nie. Maar dit is ’n gerieflike manier om die aandag van 'n werklike krisis af te lei. Deur obsessief 'n oordrewe aantyging te weerlê, het kommentators vir hulself 'n verskoning geskep om die wrede werklikheid van plaasaanvalle, die regering se aanspreeklikheid en die politieke aanhitsing wat steeds ons landbougemeenskappe bedreig, te ignoreer. Ons het nie 'n wit volksmoord nodig om plaasmoorde as 'n nasionale skande te beskou nie. En 'n mens hoef beslis nie wit te wees om 'n slagoffer te wees nie.
Dalk is dit tyd om 'n meer gepaste begrip bekend te stel: agrimoord (agricide). Die doelbewuste vervolging, intimidasie en doodmaak van boere vanweë hul beroep. Anders as volksmoord, sou hierdie voorgestelde begrip vervolging op grond van beroep eerder as uitwissing op grond van ras erken.
Nie elke plaasmoord is 'n geval van agrimoord nie. Roof bly 'n oorheersende motief agter plaasaanvalle. Maar dit beteken nie dat polities gemotiveerde vyandigheid teenoor boere nie bestaan nie, of dat die staat van verantwoordelikheid onthef behoort te word omdat hy toegelaat het dat hierdie vyandigheid voortwoeker.
Die wit kruise is nie net vir wit slagoffers nie
In September 2026 het Lex Libertas se White Cross Project 3 000 wit kruise in Washington, DC, opgerig ter herdenking van die slagoffers van Suid-Afrika se plaasmoorde. Soos verwag, het die gedenkprojek gou vasgevang geraak in beskuldigings van propaganda oor wit volksmoord.
Tog het die organiseerders dit duidelik gemaak dat die kruise slagoffers van alle rasse verteenwoordig. Swart boere, plaaswerkers en inwoners van landelike gebiede is ook slagoffers van die plaag van landelike geweld. Die kruise herdenk lewens wat verloor is, nie bloot wit lewens nie.
Die organiseerders het geldige politieke doelwitte, en daaroor kan gedebatteer word. Maar die siniese pogings om die gedenkprojek te diskrediteer deur dit tot rassepropaganda te reduseer, openbaar 'n ontstellende houding teenoor die lyding van gewone Suid-Afrikaners. Hierdie mense is vermoor. Hul families is verpletter. Hul gemeenskappe is geterroriseer. Tog het die erkenning van hul lyding op een of ander manier omstrede geword omdat dit die ANC en sy apologete in die verleentheid stel.
Die ANC se geskiedenis van teikengerigte optrede teen boere
Die politieke teikening van Suid-Afrikaanse boere is nie die een of ander samesweringsteorie wat deur Amerikaanse konserwatiewes uitgedink is nie. Dit het 'n gedokumenteerde geskiedenis, en die ANC het 'n sentrale rol daarin gespeel.
Navorsing wat dr. James Myburgh tydens die White Cross Project-konferensie aangebied het, beskryf hoe die ANC gedurende die 1980’s 'n veldtog teen wit boere gevoer het om die land deur aanhitsing, guerrilla-operasies en landmynoorlogvoering te destabiliseer.
Boere was nie bloot toevallige slagoffers nie. Hulle is doelbewus as teikens geïdentifiseer in 'n revolusionêre veldtog wat daarop gemik was om die apartheidstaat te ondermyn. Myburgh het ook die herlewing van plaasaanvalle gedurende die vroeë 1990’s nagespoor, toe paramilitêre netwerke wat met die ANC verbind was, te midde van die politieke oorgang bly opereer het.
Hierdie geskiedkundige bewyse bewys nie dat vandag se plaasmoorde deur die ANC georkestreer word nie. Maar dit ontbloot wel die oneerlike narratief dat vyandigheid teenoor boere bloot 'n uitvindsel van hedendaagse regse politiek is. Die ANC het gehelp om die idee te vestig dat boere wettige vyande van 'n politieke revolusie is. Hierdie nalatenskap verdien erkenning, nie ontkenning nie.
Kill the Boer en politieke onverantwoordelikheid
Hierdie geskiedenis maak die volgehoue sing van Kill the Boer, Kill the Farmer besonder verwerplik. Die EFF-leier, Julius Malema, het die lied herhaaldelik gesing en verdedig. In Maart 2025 het die Konstitusionele Hof AfriForum se poging van die hand gewys om teen vroeëre uitsprake te appelleer wat bevind het dat die lied nie onregmatige haatspraak uitmaak nie.
Die howe het die lied se historiese en politieke konteks aanvaar. Maar dit is juis daardie konteks wat ons behoort te bekommer. Gedurende die bevrydingstryd is boere doelbewus geteiken. Nou hou politici aan om liedere oor die doodmaak van boere te sing, terwyl die owerhede daarop aandring dat ons eerder die revolusionêre simboliek as die werklike woorde moet verstaan.
In Augustus 2025 het die Gelykheidshof Malema in 'n afsonderlike saak skuldig bevind aan haatspraak weens uitlatings waarin hy sy ondersteuners aangemoedig het om mense dood te maak. Klaarblyklik erken selfs ons howe dat revolusionêre retoriek die grens na aanhitsing kan oorsteek. Nog meer kommerwekkend is die regering se onwilligheid om die kwessie aan te pak. Die Amerikaanse ambassadeur, Brent Bozell, het president Cyril Ramaphosa onlangs daarvan beskuldig dat hy weier om Kill the Boer te veroordeel en die hofuitsprake as regverdiging daarvoor aanvoer.
'n Hofuitspraak verhinder nie 'n president om onverantwoordelike retoriek te veroordeel nie. Wat regtens toelaatbaar is, is nie noodwendig moreel aanvaarbaar nie. Niemand hoef te bewys dat Malema persoonlik opdrag vir 'n plaasmoord gegee het om van ons politieke leiers te eis om op te hou om geweld te verheerlik nie.
Die aftakeling van landelike veiligheid
Die ANC se verantwoordelikheid eindig nie by sy revolusionêre geskiedenis of sy verdraagsaamheid teenoor opruiende retoriek nie. Hy het ook stelselmatig die instellings verswak wat verantwoordelik is vir die beskerming van landelike gemeenskappe. In 2003 het president Thabo Mbeki die ontbinding van Suid-Afrika se landelike kommandostelsel aangekondig. Hierdie eenhede het 'n noodsaaklike veiligheidsrol vervul in uitgestrekte landbougebiede wat die gewone polisiediens gesukkel het om te dek.
Die kommando’s het hul probleme gehad en die bagasie van die apartheidsera saamgedra, maar hulle kon hervorm gewees het. Die regering het egter verkies om hulle af te skaf en belowe dat die SAPD hul verantwoordelikhede sou oorneem. Navorsing deur die Instituut vir Sekerheidstudies het gewaarsku dat die sluiting van die kommando’s landelike polisiëring sou verswak. Die gevolge van onvoldoende vervangende kapasiteit word sedertdien deur afgesonderde landbougemeenskappe gedra.
Die ANC het ook gespesialiseerde polisie-eenhede ontbind en wetstoepassing gesentraliseer, wat die ondersoekvermoë ondermyn het wat nodig is om geweldsmisdaad te bekamp. Plaasaanvalle kan met afgryslike wreedheid gepaardgaan, waaronder marteling, seksuele geweld en die moord op hele gesinne. Slagoffers woon dikwels geweldige afstande van die naaste polisiestasie af, met min vooruitsig op onmiddellike hulp.
Suid-Afrika gaan gebuk onder 'n nasionale epidemie van geweldsmisdaad. Inwoners van townships, landelike dorpe en stedelike gemeenskappe word ook aan verskriklike misdaad blootgestel. Maar die erkenning dat misdaad wydverspreid is, verskoon nie die versuim om aandag te gee aan die besondere kwesbaarheid van landbougemeenskappe nie.
Boere is 'n nasionale prioriteit
Landbou is nie bloot nog 'n bedryf nie. Dit is noodsaaklik vir Suid-Afrika se voedselsekerheid, werksgeleenthede, uitvoere en ekonomiese voortbestaan.
Hoewel individuele plase nie outomaties ingevolge die wet as Nasionale Sleutelpunte aangewys word nie, is landbou ongetwyfeld 'n strategiese nasionale sektor. Om toe te laat dat boere en hul werkers voortdurend onder bedreiging leef, ondermyn die welvaart en veiligheid van die hele land.
Ons het toegewyde landelike polisiëring, herstelde gespesialiseerde ondersoekvermoë, samewerking met private veiligheidsmaatskappye en landbou-organisasies, en politieke leiers nodig wat bereid is om geweld sonder ideologiese verskonings te veroordeel. Bowenal moet ons ophou om die lyding van boere as 'n ongerief te beskou wat weggeredeneer moet word.
Die debat oor wit volksmoord lei Suid-Afrikaners nou al veels te lank se aandag van 'n werklike krisis af. Of dit nou deur roof, haat of politieke ekstremisme gemotiveer word, plaasmoorde vereis geregtigheid. Waar boere doelbewus vanweë hul beroep vervolg word, behoort ons daardie bedreiging te erken vir wat dit is: agrimoord.
Suid-Afrikaanse boere verdien beskerming, ongeag hul ras. Hulle produseer ons voedsel, skep werk en onderhou hele landelike ekonomieë. Die staat se mees fundamentele verantwoordelikheid is om onskuldige lewens te beskerm. Die ANC se herhaaldelike versuim om hierdie verantwoordelikheid na te kom, is onverdedigbaar.
Nicholas Woode-Smith is die besturende redakteur van die Rational Standard en 'n senior medewerker van die Free Market Foundation. Hy skryf in sy persoonlike hoedanigheid.
Nog artikels op OntLaer:
Volg OntLaer Facebook en LinkedIn vir ons jongste artikels, potgooi-gesprekke en redaksiebriewe asook bydraes en insigte van skrywers regoor ons netwerk.
INTEKEN OPSIES:
Wil jy stukke soos die direk in jou inboks ontvang – weekliks of daagliks – en terselfdertyd ons werk ondersteun? Kies hieronder jou voorkeur.
