"Moenie my blameer omdat ek wit is nie"

Die middel teen rassisme is veel gevaarliker as die siekte.

Daily Friend-skrywer Garth Zietsman het in sy skrywe “Why is racism bad?” geskryf dat rassisme kan sleg, neutraal of selfs goed wees.

Dit is sleg wanneer dit tot werklike skade lei, of wanneer dit nie opregte oorweging vir die slagoffer as individu ontlok nie. Dit is nie sleg wanneer dit rasseverskille identifiseer wat verband hou met skade ten koste van die rassis nie. In sy reaksie op hierdie polities-inkorrekte benadering tot ras het John Endres, die uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge, aangevoer dat om rasgebaseerde heuristieke te legitimeer, selfs bloot voorwaardelik, hou die risiko in dat norme wat die individu se aansien beskerm, sal verslap.

Ten spyte van wat sensitiewe en goedbedoelende mense soos Endres en Michael Morris sê, kan 'n mens tog 'n saak uitmaak vir rassisme van 'n sagter soort. Liberales noem dit “vryheid van assosiasie” en dit is (of behoort ten minste te wees) heeltemal aanvaarbaar in 'n liberale demokrasie. Zietsman verduidelik hoekom:

“Wat as rassiste net mense verkies wat soos hulle is? Is dit sleg? Dit is nie noodwendig goed nie, maar ook nie noodwendig sleg nie.

Dit is nie sleg wanneer mense kies om binne dieselfde ras te trou nie. Trouens, mense wat ‘ingelig’ is, sê vir ons hoe groter die ooreenkoms, hoe groter die kans dat die huwelik sal werk. Kulture wat op skokkende maniere van mekaar verskil, maak nie vir goeie samewerking nie; daarom is dit twyfelagtig om te beweer dat gedwonge samewerking en integrasie goed is. Waarom is dit, byvoorbeeld, dan sleg wanneer die rassis nie kruisrasse-interaksie in besigheid of in 'n woonbuurt wil hê nie?”

Die IRR is 'n goeie en ordentlike instelling, saamgestel uit goeie en ordentlike mense. Ras is Suid-Afrika se blywende tragedie. Die feit dat die Europese ras nie die Afrika-ras (of die Indiese en gekleurde, wat dit betref) in die Unie in 1910 ingesluit het nie, is die politieke tragedie wat ou Suid-Afrika gedefinieer het. Toe die regerende Afrika-elite ná 1994 die guns verruil, het die tragedie weer 'n volle sirkel gemaak.

Dit het vir wit Suid-Afrikaners skreiend duidelik geword dat rassisme - in die tentatiewe wyse waarop dit deur Zietsman opgestel word - ons 'n beskerming gebied het teen die verwoestende gevolge van Afrikapolitiek. 'n Soort beskerming wat ons, tot ons groeiende afgryse, nie meer geniet nie. Om die instellingswrakstukke wat Afrika-regering veroorsaak het, te herraam as die werk van individuele slegte akteurs, en nie as die voorspelbare resultaat van 'n kulturele patroon nie, is selfbedrog. Dit is ook gevaarlik en beledigend teenoor gewone mense wat met die verpletterende gevolge van Afrika-staatsmislukking moet saamleef. Soos George Orwell dit in 1984 gestel het: “Die Party het jou beveel om die getuienis van jou oë en ore te verwerp. Dit was hul finale, mees noodsaaklike bevel.” Vervang “die Party” met “ordentlike geselskap” en jy het die perfekte opsomming van hoe die Weste so waansinnig geraak het oor die onderwerpe van ras en gender.

Teiken verontmensliking eerste

Dinge was anders toe die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge in 1929 gestig is om diskriminasie teen swart mense te beveg.

Destyds sou enige vaagweg sensitiewe, regverdige wit mens se gewete geprikkel gewees het deur die ligsinnige verontmensliking van 'n hele bevolkingsgroep —iets wat veral galbitter was vir swart Suid-Afrikaners, gegewe hul lang geskiedenis in die land. Van 1929 tot 1994 het “rasseverhoudinge” beteken om wit mense te kry om op te hou om swart mense te verontmenslik.

Maar die Suid-Afrika van 2026 is 'n heel ander wêreld. In Suid-Afrika het ons al vir meer as 30 jaar 'n swart regering, en lynreg met die Weste glo die oorgrote meerderheid elites aan een of ander vorm van anti-Westerse inheemse “regstelling”— 'n ideologie van wit skuld waarin “sistemiese” of “historiese” rassisme die enigste toelaatbare verklaring vir swart onderprestasie is.

Dit behoort vir Endres duidelik te wees dat anti-rassisme 'n veel groter gevaar vir Suid-Afrika is as wit rassisme. “Anti-rassisme” is die perfekte alibi vir swart rassisme teenoor wit mense. Ja, as een van die kwynende wit stam in Afrika sou ek verheug wees as die IRR alle rassisme en alle verwysing —wettig of andersins — na ras kon afskaf. Dit sou my baie goed pas. Maar hulle kan nie magtige swart politici keer om die raskaart te speel nie, of om al hoe meer vernuftige maniere te vind om ons van ons krimpende kapitaal te stroop nie — en in daardie geval is dit volkome verstaanbaar dat baie wit mense ideologies “laertrek” teen die Afrikanistiese aanslag.

In werklikheid is Endres en Morris nie soseer gegrief deur Zietsman se argument vir rassisme as 'n vorm van vryheid van assosiasie nie. Hulle word eerder getref deur die insinuasie van inherente rasseverskil. Linkses sal gou bewerings van 'n rassistiese kodeboodskap teruggooi na Zietsman se stellings, dat hy iets in die lyn sou pleeg van “Stereotipes weerspieël gewoonlik 'n statistiese werklikheid. Hulle bevat 'n element van waarheid”; of “om 'n onvleiende waarheid te ontken is 'n slegte idee —veral as die waarheid werklike bedreigings vir ander ontbloot”; en “'n Mens kan nie navorsing doen oor of rasseverskille geneties is nie, want owerhede het vooraf bepaal dat dit sosiaal bepaal móét wees.”

Hierdie argumente is 'n goed afgesaagde truuk aan die regterkant van die YouTube-algoritme, maar bly taboe in ordentlike geselskap. Deur te buig voor die norme van ordentlike geselskap, besef die IRR nie hoe volledig die tafels in rasseverhoudinge omgedraai het nie? Wit Suid-Afrikaners is in 'n verdedigingsposisie ingedwing, verbied om reguit te praat oor die oorsake van staatsmislukking en die gevaarlike verval van wet en orde.

Reguitpraat is Taboe

Ek wonder soms of die feit dat ons nie eerlik kan praat oor wat die ineenstorting veroorsaak het nie, dalk erger is as die ineenstorting self.

Daar is tog iets bevrydend en bemagtigend daaraan om die regte woorde te vind — die eenvoudigste uitdrukking — om 'n verskynsel van groot gewig te beskryf. Om iets op die naam te noem vir wat dit is, is om 'n mate van vrede en aanvaarding daaroor te verkry. As 'n kind deur haar oom misbruik is, doen ons haar geen guns deur voor te gee dat daar 'n parallelle werklikheid is waarin die misbruik nie gebeur het nie. Genesing begin eers wanneer die kind toegelaat word om eenvoudig haar waarheid te praat.

Wat ons in Suid-Afrika sien, is presies waarvoor die “rassiste” van die begin af gewaarsku het. Dit is die “res-van-Afrika”-verskynsel: die tragiese onvermoë van Afrika-state om ware politieke en ekonomiese onafhanklikheid deur instellingsbou te verkry. Hierdie diepgewortelde mislukking oor groot dele van die vasteland weerklink nou wêreldwyd deur massamigrasie — een van die mees ideologies polariserende kwessies in die Weste sedert die era van kommunisme.

Natuurlik is Afrika se tragiese onvermoë om state te bou nie 'n rede om individuele swart mense te verontmenslik nie, hulle is immers die primêre slagoffers van die tragedie. Inteendeel: die sensitiewe, regverdige wit mens word geroep om sy of haar deel te doen om almal se lot te verbeter. Maar asseblief tog, moenie dit vir ons moeiliker maak deur vir ons te sê dit is óns skuld omdat ons rassisties is nie.

Nog artikels deur Angus Douglas:

"Woke se Wortels lê in Demokratiese Kapitalisme"

'n Suid-Afrikaanse Liefdesverhaal

Staatsbesit was nie Eskom se probleem nie

Volg OntLaer Facebook en LinkedIn vir ons jongste artikels, potgooi-gesprekke en redaksiebriewe asook bydraes en insigte van skrywers regoor ons netwerk.

INTEKEN OPSIES:

Wil jy stukke soos die direk in jou inboks ontvang – weekliks of daagliks – en terselfdertyd ons werk ondersteun? Kies hieronder jou voorkeur.