Min mense in Suid-Afrika het Trump al soveel op openbare platforms (kommentaar op sosiale media uitgesluit) en in-diepte verdedig soos die uwe. Ek het hom sedert 2016 in Afrikaanse en Engelse meningsruimtes en in die uitsaaimedia geloof vir die besluite wat hy geneem het.
Die rede hiervoor is dat die aanvalle teen hom werklik onbillik was en sy besluite terstond of uiteindelik goeie resultate opgelewer het. Die vernaamste aanklag teen hom was dat hy demokrasie nekomdraai in Amerika. Die kritici was by uitstek irrasioneel en kon nie bewyse lewer vir hul aantygings nie. Net omdat hy binne die perke van die wet en demokratiese riglyne gedoen het wat hy kon om seges te behaal, maak nie van hom 'n onverkose koning nie. Bowendien weet meeste Amerikaners en ander linkses in die Weste nie hoe lyk ware tirannie nie, want hulle het dit nog nooit beleef nie.
Ek het byvoorbeeld oor die laaste jaar van OntLaer die saak in hierdie ruimte uitgemaak oor hoekom hy juis demokraties optree en hoekom die gevangesetting van oudpres. Nicolàs Maduro van Venezuela geregverdig was.
Maduro was amptelik 'n gesoekte man, polities uiters illegitiem en nie deur tientalle state as president erken nie. Bowenal was Operasie Absolute Resolve uiters riskant, maar moontlik en stabiliteit is minstens op die korttermyn verseker.
Maduro was anders
Operasie Absolute Resolve was 'n beperkte operasie wat hom gearresteer en uitgelewer het om boete te doen vir wat hy gedoen het en regime-lede is bearbei om by hom oor te neem.
Venezuela is in die Westelike Halfrond geleë en val dus in Amerika se invloedsfeer en hierdie verwikkelinge was eintlik 'n normale maar indrukwekkende eerbiediging van die agbare en eeue oue Monroe-doktrine. Anders as byvoorbeeld in Irak, is kontinuïteit tentatief verseker sodat die vorige regime-lede nie verbitterd en wraaksugtig is nie. Demokratiese konsolidasie sal vir eers moet wag en baie kan nog polities en ekonomies skeefloop in Venezuela, maar vir nou blyk als bestendig te wees.
Bowenal het hy wokeïsme en “diversiteit, gelykheid en inklusiwiteit” (DEI) beveg, deur beperkte buitelandse aksies groot oorwinnings behaal, daadwerklik onwettige immigrasie bekamp, vrede bewerkstellig, globalisme gerysmier en die Amerikaanse ekonomie en arbeidsmark tydens sy eerste termyn nuwe stukrag en dinamisme gegee. Sy steun van regoor 'n diverse spektrum in 2016 en 2024 bewys hierdie sukses. Kortom, ek lei nie aan “Trump Derangement Syndrome” nie en hy is geen diktator (Nazi, fascis of watookal) nie. Ek staan hierby.
Anders as meeste mense, het ek nou al tientalle ure en artikels se diverse kenner-ontledings van die Iran-konflik gekyk en gelees. Ek wou oopkop wees oor hierdie situasie omdat ek aanvanklik die oorloë in Irak en Afganistan gesteun het net om later ontnugter te raak. Dit het daartoe gelei dat ek my MA-proefskrif oor Amerikaanse buitelandse beleid gedoen het.
Op die keper beskou, kan ek net teësinnig een afleiding maak: Hierdie oorlog is onnodig, 'n mislukking in wat dit wou bereik en het massiewe (straks onbedoelde) skade op verskeie terreine veroorsaak. Dis nie omdat ek pro-Iran is nie (allermins!) of dat ek nie steeds saam met meeste van Trump se ander prioriteite stem nie, maar omdat ek die realiteite van hierdie kwessie besef en aanvaar.
Die “Kern”-risiko’s
Daar is baie om te ontleed en noem in sulke situasies, maar kom ons kyk na die kernrisiko’s. Bowendien is sekere risiko’s nie eens slegs meer risiko’s nie, maar ’n ramp wat reeds besig is om uit te speel.
Eerstens dink ek nie dat Amerika en Israel geen doelwitte met hul aanvalle gehad het nie, maar dat die proses en strategie ondeurdag was en meer op hubris as op beplanning staatgemaak het. Die vermaarde politieke wetenskaplike prof. John Mearsheimer wys daarop dat die Trump-administrasie regimeverandering in Iran, die uitwissing van hul kernverryking-program en missiele, en gestaakte steun aan groepe soos Hamas, die Hoeti’s en Hizbolla beoog het. Hoewel laasgenoemde groepe aansienlik verswak is, het hulle beslis nie weggegaan nie en kan hulle sonder Iran se steun steeds voortbestaan. Die ander doelwitte is nie eens naastenby bereik nie en die koste van die oorlog beloop reeds tiene miljarde dollars. Die skade aan Iran sal enige toekomstige regerings en leiers, sowel as die bevolking (sowat twee miljoen is skielik werkloos gelaat), met intense afkeur jeens Amerika laat.
Die militêre opsies (wat weliswaar groot skade aan Iran aangerig het) is op stuk van sake tans beperk en kniehalter die politieke opsies. Trump het al gesinspeel daarop dat kernwapens gebruik kan word teen Iran, hoewel daar ’n redelike konsensus bestaan dat hy dit nie sal doen nie. In die afwesigheid daarvan sal konvensionele magte en wapens aangewend moet word. Die probleem is dat die VSA grootliks 'n lug- en maritieme moondheid is en nie eens oor soveel aktiewe soldate soos Iran beskik nie. 'n Grondoorlog sal ook op bergagtige terrein in 'n land met 92 miljoen mense geveg moet word. Afganistan bied lesse in hoe moeilik so iets kan raak en die uiteindelike uitkoms daarvan.
Nog 'n problematiese is die retoriek – en by verlenging, die leuens – wat deur Trump en lede van sy administrasie opgedis word. Telkens het hy gesê die oorlog is gewen en Iran het tot al sy eise ingestem, maar hoekom is 'n skietstilstand en die Amerikaanse vloot se teenwoordigheid dan nog nodig?
Die jongste skietstilstand is onbepaald en hoekom sal Trump tot Pakistan (wat toevallig ook oor kernwapens beskik en skielik as ’n onwaarskynlike bemiddelaar optree) se aandrang instem indien hy telkens gedreig het om die hele land te vernietig? Die werklikheid is dat Iran steeds beheer oor die Straat van Hormoes behou en hoewel hulle dit nie permanent kan sluit sonder om self skade te ly nie, is hulle besig om die wêreldekonomie gyselaar te hou en ontsaglike pyn te veroorsaak.
Ons kan hulle nie verkwalik nie, want hulle staar 'n bestaanskrisis in die gesig en moet enigiets doen om te oorleef. Verdere aanvalle sal tewens 'n teenreaksie ontlok, want Iran beskik volgens kol. Douglas MacGregor (wat in Trump se eerste termyn as die senior raadgewer vir die sekretaris van verdediging gedien het, asook as kolonel en raadgewer tydens verskeie ander oorloë) nog oor tienduisende missiele en hommeltuie wat groot skade kan aanrig – nie net aan Amerika nie, maar ook Golfstate se olie-infrastruktuur. Die Amerikaners veg boonop ver van hul tuisland met duur wapentuig en missiele, waarvan baie uit ander strategies-belangrike wêrelddele (soos Oos-Asië) onttrek moes word. Dit is wat prof. Robert Pape die “eskalasie-lokval” in hierdie situasie noem.
Trump is daarbenewens nou skynbaar behep met die kernwapen-argument en feitlik niks anders nie. Toe Italië se premier, Giorgia Meloni, 'n verdedigingsooreenkoms met Israel opgeskort het, het Trump teen haar (en deurgaans teen ander Westerse lande) uitgevaar omdat hulle toelaat dat Iran hulle met kernwapens dreig – iets waarvoor daar nie bewyse bestaan nie. Sy stelling dat Iran dan Italië in twee minute sou opblaas indien hulle die kans gehad het, is onverifieerbaar en blatant oordrewe, en dit bewys juis dat hulle nie oor die vermoë beskik om dit te doen nie. Hy het ook gesê Pous Leo keur dit goed dat Iran oor kernwapens beskik, terwyl hy nooit iets van die aard gesê het nie. Trump het immers verlede jaar gespog dat Operasie Midnight Hammer Iran se kern-ambisies vernietig het. Hoekom is die huidige konflik dan nodig?
Hierdie konflik het voorts nie die gewenste uitwerking op Amerika se vyande nie terwyl dit sy bondgenote verder vervreem en ondermyn. Dit het op die koop toe Amerika se aansien verder geknou – almal besef Iran is nie naastenby verslaan nie – en Trump se dreigemente teen vriend en vyand vind geensins vrugbare grond nie. Rusland en Iran kan weer olie sonder sanksies uitvoer. Dit gee stukrag aan Rusland se oorlog in die Oekraïne. Amerika se geloofwaardigheid om een van Rusland se bondgenote sonder genoegsame rede aan te val, kelder die VSA se posisie as bemiddelaar om dit op te los. China het lank reeds meer olievry begin leef en is vir 'n geruime tyd bestand teen stygende oliepryse. Die Chinese regering is verheug dat Amerika homself uitput in die Midde-Ooste en die fokus en wapens uit Asië verskuif. Die Middel-Koninkryk lyk ook soos die meer besadigde en bestendige moondheid vergeleke met Trump se Amerika. Iran het veral hommeltuie verskaf aan Rusland en hierdie skietstilstand sal Rusland en China kans gee om weer militêre en ander hulp aan Iran te voorsien.
Amerika se bondgenote in Asië, soos Suid-Korea en Japan, en Europa trek juis aan die kortste ent in hierdie situasie. Luidens die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) se skattings in verskeie scenario’s gaan wêreldgroei beslis verlangsaam en veral die Verenigde Koninkryk hard tref. Amerika se bondgenote (veral Arabiese state in die Midde-Ooste) het stellig nou finaal besef dat Amerika onbetroubaar is en hulle nie gaan beskerm nie.
Die publiek in die Midde-Ooste is reeds vyandig jeens Israel en selfs die korrupte Soenni-diktators in die streek sal nie hierdie ontevredenheid in toom kan hou nie. Twee Midde-Oosterse kenners, Maria Fantappie en Vale Nasr, skryf juis in Foreign Affairs dat Saoedi-Arabië, ondanks vyandigheid met Iran, gaandeweg meer na China en streeksalliansies met Turkye en Egipte sal draai as om meer op die VSA staat te maak.
Afrikaners en MAGA
Laastens moet die versplintering van die MAGA-, pro-Westerse en konserwatiewe bewegings (straks nie noodwendig presies dieselfde nie, maar wel oorvleuelend) in Amerika onder die loep kom.
Verskoon my dat ek as Afrikaner in Suid-Afrika selfsugtig is en oplet na wat aangaan en nie wat ek wens gebeur nie. Afrikanerboere is besig om onder te gaan of minstens erg te ly omdat bemestingstowwe en diesel se prys die hoogte ingeskiet het oor hierdie oorlog. Ek het nog nooit soveel vir diesel by die pomp betaal nie en inflasie bring nog risiko’s. Amerikaners het dieselfde klagtes. Hierdie pyn is werklik, anders as Trump se bloot retoriese steun aan ons en hulp om meer Afrikaner-vlugtelinge te skep. Dit het niks aan die gewone Afrikaner of burger van Suid-Afrika se lot verander nie. Sy aanhoudende leuen oor ’n wit volksmoord in Suid-Afrika het ons werklike griewe oorskadu en belaglik gemaak.
Hierbenewens het hierdie oorlog alleenlik sy eie kanse in die middeltermyn-verkiesing later vanjaar in die gedrang gebring. Tesame met die Epstein-sage, het Trump sy vernaamste belofte aan sy ondersteuners verbreek in Iran en hoewel hy steeds heelwat steun geniet, het prominente en gewone MAGA-Amerikaners hom die rug toegekeer terwyl nog kan volg. Die aandag is immers van ander meer dringende binnelandse prioriteite afgelei. Dit het heelwat mense aan die linker- én regterkant in Amerika om 'n enkele kwessie verenig en ofskoon miljoene konserwatiewe kiesers nie vir die Demokrate gaan stem nie, kan hulle bloot wegbly in ’n verkiesing wat gewoonlik nie goed vir die regerende party verloop nie.
Dit help ook nie as jy jouself as Jesus uitbeeld op sosiale media en dan lieg dat jy gedink het dit is 'n dokter nie. Of om oor Paasnaweek swetsende boodskappe oor Iran uit te stuur en te belowe om hulle letterlik hel toe te stuur nie (iets wat hy aanhou dreig om te doen, maar gelukkig nie uitvoer nie).
Die situasie in Iran is nie slegs 'n klein mistykie nie. Dit het 'n wesenlike impak op Trump se ondersteuners – Amerika en hier te lande. Dit is 'n seminale gebeurtenis wat sy politieke loopbaan waarskynlik gaan breek en massiewe bykomende skade aanrig. Ek stem saam met ander kommentators dat daar 'n ou en nuwe Trump is. Nie heeltemal nie verskillend nie, maar tog anders as jy die moeite doen om op te let.
Hy is meer wraaksugtig en irrasioneel as voorheen. Baie mense wonder oor sy geestesgesondheid en ander kwale weens sy ouderdom. Hoe dit ook al sy, ek is net ontnugter, teleurgesteld en bekommerd. Ek is ook verward oor hoekom hierdie oorlog enigsins in Amerika se nasionale belang is.
Nog artikels op deur Eugene Brink:
Volg OntLaer Facebook en LinkedIn vir ons jongste artikels, potgooi-gesprekke en redaksiebriewe asook bydraes en insigte van skrywers regoor ons netwerk.
INTEKEN OPSIES:
Wil jy stukke soos die direk in jou inboks ontvang – weekliks of daagliks – en terselfdertyd ons werk ondersteun? Kies hieronder jou voorkeur.
Eugene, ons sien Trump beslis op sy slegste in terme van sy openbare optredes. Hy kom nóg meer narsisties voor as gewoonlik. Sy uitsprake is nóg meer oordrewe en blyk baie onnadenkend te wees. Hy praat ook rond en bont, met weinig konsekwentheid, met een uitsondering: IRAN SAL NIE KERNWAPENS KRY NIE.
Verder spring hy rond wat omtrent elke ander aspek van die konflik aanbetref: spertye of geen spertye nie; dan mag Israel, dan mag hulle nie; dan gaan hy die Iranese beskawing vernietig, dan gaan hy eerder onderhandel; dan het Iran ingestem tot sy eise, dan het hulle nie; dan is die Straat van Hormoes oop, dan is dit nie; ens.
Ek dink my bogemelde kritiek sluit nou aan by jou bekommernisse en duidelik ingeligte waarnemings.
Ek is egter nie oortuig dat die oorlog nie nodig was nie. Die kernwapengevaar is nie iets wat opgemaak is soos Irak se sogenaamde "Wapens van Massavernietiging" nie. Iran het 'n té bewese rekord van bose intensies. Sy onverbloemde Israel-haat en bewese finansiering van proksies om Israel te vernietig, is genoeg bewys daarvan.
Die moontlikheid van Die Bom in Iranese hande hul en daadwerklike pogings om die Staat van Israel te vernietig, was myns insiens voldoende rede vir Trump/Israel se optredes.
Die oorlog is nog lank nie gewen nie, soos jy tereg gesê het, maar sonder twyfel het Iran se bose ambisies 'n helse terugslag ervaar. Dit opsigself is reeds goed genoeg in my opinie. Selfs al onttrek Amerika nou op hierdie oomblik, dink ek dat Israel in besonder beter daaraan toe sal wees as voor die oorlog. As Israel gesien word, soos ek Israel sien, as 'n ligpunt in die Midde-Ooste wat gehelp moet word om die Iranese pogings om radikale Islam oral te probeer vestig, beginnende in die Midde-Ooste en dan elders ook, te keer, dan was die oorlog in my opinie geregverdig.
Ek is ook van anderse opinie oor of Amerika sy beeld verbeter of versleg het met sy optrede nie. Kom ons wees eerlik: Amerika was nog nooit geliefd op groot skaal in die wêreld nie. Daar is baie redes daarvoor, wat 'n debat op sy eie sal regverdig, maar ek dink die meestal ongewilde Amerika het met sy huidige optrede in die Midde-Ooste ALREEDS sy "aansien" in die wêreld verder versterk: daardie "aansien" gaan nie oor liefde vir Amerika nie, want Amerika is oor die algemeen in elk geval nie geliefd in die wêreld nie; maar die aansien van Amerika as 'n fenominale militêre mag is beslis bevestig met hul huidige veldtog. Sinies beoordeel, was/is dit ook 'n wonderlike geleentheid vir Amerika om sy militêre magte oorlogsgereed te kry; oefening in werklike krygkuns te gee; en hul fenominale wapentuig uit te toets onder oorlogtoestande. As die wêreld die vreedsame plek was wat ons graag wil hê dit moet wees, sou ek dalk nie so 'n stelling gemaak het nie. Maar as ek moet kies tussen Amerikaanse militêre magsopbou en die van Iran, Rusland of China, dan weet ek op wie my keuse sal val.
As Tump- en Republikeinse Party-ondersteuner vrees ek ook vir die middeltermyn-verkiesings. Die meningsopnames lyk nie goed nie. Maar dit bevestig weereens in my boek hoeveel ruggraat Trump het: hy moes sekerlik voorsien het wat die negatiewe invloed van sy avontuur in Iran op die uitkomste van daardie verkiesings sou kon hê. Nogtans het hy voort gegaan, om die goeie redes, in my opinie, waarna ek bo verwys het.
Ten slotte dink ek die ekonomiese wurggreep op Iran is die meesterstuk. Selfs hoogs tiraniese regimes kan nie lank uithou as hul geldkrane toegedraai word nie. Sonder daardie lewensbloed sal die adder wat Iran is, nie juis vir lank meer kan uithou nie...